نگاهی به تاریخچه شعردرمانی

امروزه، شعردرمانی poetry therapy یکی از شاخه‌های هنر معناگرا شمرده می‌شود. قدمت این رشته، به بلندای اولین سروده‌ها و آهنگ‌های قبیله‌های بدوی در کنار آتش است. زمانی که شعر و آهنگ به عنوان شفا و درمان برای بیماری‌های روح و جسم آدمی استفاده می‌شد. در اسطوره‌ها و افسانه‌های یونان نیز، بارها به این نکته اشاره شده است. در یکی از این افسانه‌ها، خدای دریا به یکی از فرزندانش، پابتوس، می‌گوید: کلام، شفابخش بیماری‌های روحی است.
امروزه نیز واژه «کلام» در علم روان‌شناسی جایگاه ویژه‌ای دارد. واژه روان‌شناسی spycology از دو بخش psyche به معنای روان و logos به معنای کلام، تشکیل شده است. در حقیقت شفابخشی در این علم، از تقابل و هماهنگی دو بخش روان و کلام حاصل می‌گردد.
بهره‌مندی از این ایده، قدرت شفابخش کلام و آواز، برای اولین بار در بیمارستان «پنسیلوانیا» در آمریکا صورت گرفت. متخصصان این بیمارستان، از شعردرمانی برای درمان بیماران ذهنی – روحی خود استفاده می‌کردند. بنجامین فرانکلین یکی از متخصصان این بیمارستان در سال ١٧۵١ از روش‌های درمانی مانند شعرخوانی، سرودن شعر و آوازخوانی برای درمان بیماران خود استفاده می‌کرد. او حتی آثار خلق شده بیماران خود را در نشریه‌ای در همان سال به چاپ می‌رسانید. بهره‌مندی از ادبیات و شعر در درمان بیماری‌ها به حدی پرفایده و جالب توجه بود که روان‌شناسان صاحب‌نامی مانند فروید، آدلر و یونگ نیز در مورد آن، بررسی‌ها و تحقیقات مفصلی انجام دادند و مطالب بسیاری را در مورد خواص و ویژگی‌های منحصر به فرد شعردرمانی مکتوب کرده‌اند. فروید در این‌باره می‌نویسد:
«افکار انسان چونان شعری است که انسجام و نظم خود را از دست داده است و این اشعار، ناشناخته‌ها و نادانسته‌های بسیاری را نمایان خواهند کرد» و قطعاً همین امر خود، در درمان بیماری‌های روح و روان بسیار کمک‌کننده است.
الی گریفر دکتر داروسازی که علاقه بسیاری به شعر و ادب داشت، از سال ١٩۵٠ تلاش‌های بسیاری برای معرفی این شیوه درمانی انجام داد تا بالاخره در سال ١٩۵٩ توسط متخصصان بیمارستان کامبرلند در بروکلین، دکتر جک. جی. لی‌دی و دکتر سام اسپکتور برای کار گروهی و تحقیقات در زمینه تأثیرات مثبت شعردرمانی، در درمان بیماری‌ها به ویژه بیماری‌های روحی روانی دعوت به همکاری شد. این گروه ٣ نفره با انجام آزمایش‌ها و تحقیقات مختلف و ارائه نتایج آنها توانستند نظرهای متخصصان بسیاری را به این شیوه درمانی جلب کنند.
یکی از این علاقه‌مندان دکتر آرتور لرنر از متخصصان و روان‌‌شناسان ساکن لوس‌آنجلس بود که از سال ١٩٧٠ با تشکیل گروه‌های شعردرمانی، شعرخوانی، سرودن شعر، آوازخوانی دسته‌جمعی و... به درمان بیماران خود می‌پرداخت. تلاش‌های شبانه‌روزی او و گروهی از متخصصان شعردرمانی در این زمینه، موجب شد تا دستورالعمل و برنامه واحدی برای درمان، معرفی و آموزش این شیوه از درمان، برای جهانیان گردآوری شود. این گروه در سال ١٩٩٧ انجمنی را با عنوان انجمن ملی شعردرمانی، در آمریکا تأسیس کردند و هر ساله مجموعه مقالات، یافته‌ها و نتایج علمی خود را برای عموم علاقه‌مندان این شیوه درمانی منتشر می‌کنند.

/ 0 نظر / 22 بازدید